นางรวีวรรณ ภูริเดช ปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ให้สัมภาษณ์กรณีนักวิชาการจากมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง และมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย เก็บตัวอย่างเส้นผมและเล็บของประชาชนริมแม่น้ำกก จำนวน 100 คน จาก 4 พื้นที่ และพบมี 16 รายที่มีปริมาณสารหนูสะสมเกินค่ามาตรฐาน ว่า ขณะนี้กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) ได้มอบหมายให้กรมควบคุมมลพิษติดตามและตรวจวัดคุณภาพน้ำในแม่น้ำกกอย่างต่อเนื่อง
ผลการตรวจวัดบริเวณใกล้แนวชายแดนพบค่าบางจุดมีค่าใกล้เคียงค่ามาตรฐานของประเทศไทยที่กำหนดไว้ 0.01 มิลลิกรัมต่อลิตร โดยเฉพาะจุดตรวจวัด 011 และ 012 ซึ่งสะท้อนถึงสถานการณ์ที่ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด ทั้งนี้ แหล่งกำเนิดมลพิษบางส่วนมีแนวโน้มมาจากพื้นที่นอกประเทศ จึงจำเป็นต้องอาศัยกลไกความร่วมมือระหว่างประเทศควบคู่ไปกับการดำเนินมาตรการภายในประเทศ
ปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ระบุว่า ปัจจุบันมีความร่วมมือระหว่างไทย-ญี่ปุ่น โดยญี่ปุ่นทำหน้าที่เป็นประเทศคนกลาง สนับสนุนองค์ความรู้และแนวทางการบริหารจัดการพื้นที่ลุ่มน้ำร่วมกับประเทศต้นน้ำ เพื่อเสริมสร้างศักยภาพในการจัดการปัญหามลพิษที่แหล่งกำเนิด รวมถึงการถ่ายทอดเทคโนโลยีและแนวปฏิบัติที่เหมาะสม ขณะเดียวกัน หน่วยงานด้านสาธารณสุขยังคงติดตามผลกระทบต่อสุขภาพประชาชนอย่างต่อเนื่อง
ด้านนายสุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ เปิดเผยว่า ล่าสุดมีการประชุมหารือที่จังหวัดเชียงราย โดยผู้ว่าราชการจังหวัดเชิญนักวิชาการจากสถาบันการศึกษาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วม เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลและข้อเท็จจริง เบื้องต้นทราบว่านักวิชาการดำเนินการด้วยความหวังดี โดยใช้วิธีเก็บตัวอย่างเส้นผมและเล็บ พร้อมแบบสอบถามประกอบการศึกษา
ปัจจุบันการตรวจสารหนูในเส้นผมและเล็บยังไม่มีมาตรฐานกลางที่ชัดเจนในทางสากล โดยเกณฑ์ที่ใช้เปรียบเทียบอ้างอิงจากรายงานกรณีศึกษาจังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งกำหนดค่าที่ 0.5 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม จากการประเมินเบื้องต้นพบผู้ที่มีค่าเกินเกณฑ์ประมาณ 7 ราย จากกลุ่มตัวอย่างราว 90 ราย และมีผู้แทนกระทรวงสาธารณสุขลงพื้นที่ชี้แจงข้อมูลแล้ว
อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ กล่าวเพิ่มเติมว่า หากอ้างอิงตามแนวทางขององค์การอนามัยโลก (WHO) ซึ่งกำหนดช่วงค่ามาตรฐานของสารหนูในเส้นผมและเล็บไว้ประมาณ 1 – 1.5 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม จำนวนผู้ที่เข้าเกณฑ์อาจเหลือเพียง 2 ราย ประเด็นดังกล่าวยังต้องมีการสอบถามและตรวจสอบข้อมูลเพิ่มเติม เนื่องจากเป็นเรื่องละเอียดอ่อน และยังไม่มีข้อยืนยันชัดเจนว่าการพบสารหนูในเส้นผมหรือเล็บเกิดจากการสัมผัสโดยตรงจากแหล่งน้ำในพื้นที่
ทั้งนี้ กระทรวงสาธารณสุขได้ตรวจปัสสาวะในกลุ่มเสี่ยงอย่างต่อเนื่อง ซึ่งเป็นวิธีที่ใช้โดยทั่วไปในการประเมินการได้รับสารหนูในระยะใกล้ ล่าสุดปลัดกระทรวงสาธารณสุขได้สั่งการให้เจ้าหน้าที่ในจังหวัดเชียงรายตรวจติดตามกลุ่มเสี่ยง 7 รายอย่างละเอียด เพื่อประเมินความเป็นไปได้ของแหล่งที่มาของสาร และพิจารณาความจำเป็นในการตรวจเพิ่มเติม โดยการตรวจปัสสาวะจะช่วยยืนยันการได้รับสารในช่วงเวลาปัจจุบันได้ชัดเจนกว่า
เมื่อผู้สื่อข่าวถามว่า วิธีการเก็บตัวอย่างกับการตรวจกลุ่มตัวอย่างยังไม่ได้มาตรฐานหรือไม่นั้น อธิบดีกรมควบคุมมลพิษชี้แจงว่า ตามแนวทางมาตรฐานสากล การตรวจสารหนูในปัสสาวะเป็นวิธีหลักที่ใช้กันทั่วไป ส่วนการตรวจจากเส้นผมและเล็บสามารถสะท้อนการสะสมในระยะยาวได้ แต่หากจะให้ได้ข้อสรุปที่ชัดเจนควรตรวจปัสสาวะควบคู่กันไปด้วย ซึ่งกรณีนี้มีการตรวจเฉพาะเส้นผมและเล็บ จึงอาจยังไม่เพียงพอในการยืนยันแหล่งที่มาของการได้รับสาร
นางรวีวรรณกล่าวย้ำว่า ปัญหามลพิษข้ามพรมแดนเป็นประเด็นซับซ้อน เนื่องจากแหล่งกำเนิดอยู่ในประเทศเพื่อนบ้าน หลักการสำคัญของการจัดการมลพิษคือต้องจัดการที่ต้นทาง กระทรวงฯ จึงเดินหน้าทั้งการเฝ้าระวัง ตรวจสอบข้อมูลเชิงวิทยาศาสตร์ และการเจรจาความร่วมมือในระดับพื้นที่และระดับระหว่างประเทศอย่างต่อเนื่อง
ไม่ว่าการตรวจจะใช้วิธีใด ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ล้วนมีประโยชน์ต่อการประเมินสถานการณ์ และนำไปสู่การจัดการปัญหาที่แหล่งกำเนิดอย่างเป็นระบบ ทุกฝ่ายต้องเปิดใจและร่วมมือกัน โดยไทยพร้อมแบ่งปันองค์ความรู้ เทคนิค และแนวทางการบริหารจัดการ เนื่องจากเราใช้ทรัพยากรลุ่มน้ำร่วมกันแชร์แม่น้ำเส้นเดียวกัน
สำหรับบทบาทของประเทศญี่ปุ่นในฐานะผู้สนับสนุนความร่วมมือ นางรวีวรรณ ชี้แจงว่า เป็นความร่วมมือทางวิชาการและการจัดการสิ่งแวดล้อม ไม่ใช่การกล่าวโทษฝ่ายใด แต่เป็นการร่วมกันพัฒนากลไกบริหารจัดการตามหลักวิชาการสากล โดยญี่ปุ่นพร้อมให้ความช่วยเหลือด้านองค์ความรู้และเทคโนโลยีอย่างเต็มที่ เพื่อให้การแก้ไขปัญหามลพิษในลุ่มน้ำเป็นไปอย่างยั่งยืน
ข่าว nbt
แหล่งที่มา: nbt connext
