นักดาราศาสตร์เพิ่งบันทึกภาพ ภาพที่ละเอียดที่สุดและใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยถ่ายได้ของใจกลางกาแล็กซีของเรา เผยให้เห็นเครือข่ายก๊าซและปฏิกิริยาเคมีที่ซับซ้อนซึ่งซ่อนเร้นอยู่ใกล้กับหลุมดำมวลมหาศาลของกาแล็กซีทางช้างเผือก
ภาพที่น่าทึ่งนี้ถ่ายด้วย กล้องโทรทรรศน์วิทยุ Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) ซึ่งเป็นเครือข่ายกล้องโทรทรรศน์วิทยุที่ตั้งอยู่สูงในทะเลทรายอาตาคามาของชิลี และครอบคลุมพื้นที่มากกว่า 650 ปีแสง ทำให้เป็น ภาพที่ใหญ่ที่สุดที่ ALMA เคยสร้างมา
“มันเป็นสถานที่แห่งความสุดขั้ว มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า แต่ตอนนี้ถูกเปิดเผยในรายละเอียดที่น่าทึ่ง” นักดาราศาสตร์ แอชลีย์ บาร์นส์ จากหอดูดาวทางใต้ของยุโรป (ESO) หนึ่งในนักวิทยาศาสตร์ที่อยู่เบื้องหลังการสำรวจกล่าว
เคมีที่ซ่อนเร้นและก๊าซก่อกำเนิดดาว
Credit: ALMA(ESO/NAOJ/NRAO)/S. Longmore et al. Background: ESO/D. Minniti et al.
ภาพโมเสกใหม่นี้เผยให้เห็น ก๊าซโมเลกุลเย็น — เชื้อเพลิงดิบสำหรับการก่อตัวของดาวฤกษ์ — ที่แทรกตัวอยู่ใจกลางกาแล็กซีทางช้างเผือกอย่างละเอียด ตั้งแต่เส้นใยยาวหลายสิบปีแสงไปจนถึงเมฆที่ล้อมรอบดาวฤกษ์แต่ละดวง
เป็นครั้งแรกที่นักวิจัยสามารถมองเห็นส่วนผสมของโมเลกุลที่หลากหลาย — ตั้งแต่สารประกอบอย่างง่าย เช่น ซิลิคอนโมโนออกไซด์ ไปจนถึงโมเลกุลอินทรีย์ที่ซับซ้อนกว่า เช่น เมทานอล อะซิโตน และเอทานอล — ที่ซ่อนอยู่ในเขตโมเลกุลกลาง (CMZ) ของกาแล็กซีของเรา
เชื่อกันว่ากระแสของก๊าซเย็นเหล่านี้เป็นเชื้อเพลิงให้กับกลุ่มก้อนหนาแน่นซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดของดาวฤกษ์ดวงใหม่ ในขณะที่นักวิทยาศาสตร์เข้าใจว่ากระบวนการนี้เกิดขึ้นได้อย่างไรในบริเวณกาแล็กซีที่สงบกว่า แต่สภาวะใกล้ใจกลางกาแล็กซีทางช้างเผือกนั้นวุ่นวายกว่ามากเนื่องจากแรงโน้มถ่วงและรังสีที่รุนแรงจากดาวฤกษ์มวลมากจำนวนนับไม่ถ้วนและหลุมดำมวลมหาศาล
ภาพสะท้อนของเอกภพยุคแรก
ใจกลางกาแล็กซีของเราอาจมีความสุดขั้ว แต่ก็เป็นสิ่งที่ทำให้มันมีค่าอย่างยิ่ง “ด้วยการศึกษาการกำเนิดของดาวฤกษ์ในเขตใจกลางกาแล็กซี (CMZ) เรายังสามารถเห็นภาพที่ชัดเจนขึ้นเกี่ยวกับการเติบโตและวิวัฒนาการของกาแล็กซี” สตีฟ ลองมอร์ หัวหน้าโครงการสำรวจกล่าว ลักษณะบางอย่างในบริเวณนี้คล้ายกับสภาวะที่เชื่อกันว่าพบได้ทั่วไปในกาแล็กซียุคแรกเริ่มของเอกภพ
ชิ้นส่วนปริศนาแห่งจักรวาล
เพื่อสร้างภาพขนาดมหึมา นักดาราศาสตร์ได้นำข้อมูลการสังเกตการณ์หลายสิบรายการมาต่อกัน — เหมือนกับการประกอบจิ๊กซอว์แห่งจักรวาล — ส่งผลให้ได้แผนที่ ที่มีความกว้างเท่ากับดวงจันทร์เต็มดวงสามดวงวางเรียงกันบนท้องฟ้า
“นี่เป็นเพียงจุดเริ่มต้นเท่านั้น” แคทารินา อิมเมอร์ นักวิทยาศาสตร์ของ ALMA กล่าว การอัปเกรดในอนาคตของ ALMA และ กล้องโทรทรรศน์ขนาดใหญ่พิเศษ (ELT) ที่กำลังจะมาถึง จะทำให้นักดาราศาสตร์สามารถมองลึกเข้าไปในใจกลางกาแล็กซีอันวุ่นวายนี้ได้มากยิ่งขึ้น โดยติดตามความซับซ้อนทางเคมีและการเต้นรำของก๊าซ ดาวฤกษ์ และหลุมดำด้วยความคมชัดที่สูงขึ้นเรื่อยๆ
อ้างอิง: “ภาพที่ใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีมา แสดงให้เห็นถึงเคมีที่ซ่อนอยู่ใจกลางทางช้างเผือก | ESO”
เครดิตภาพหลัก: ALMA(ESO/NAOJ/NRAO)/S. Longmore et al. Stars in inset: ESO/D. Minniti et al. Milky Way: ESO/S. Guisard
